W czasie rynkowych zawirowaÅ„ inwestorzy szukajÄ… bezpiecznej przystani. Do tych nasuwajÄ…cych siÄ™ w pierwszej kolejnoÅ›ci należą porównywalne ze sobÄ… depozyty bankowe czy fundusze rynku pieniężnego. W ostatnim roku to lokaty okazaÅ‚y siÄ™ lepszÄ… inwestycjÄ… od funduszy i wiele wskazuje na to, że w najbliższym czasie ta sytuacja nie ulegnie zmianie.

W ostatnich 12 miesiÄ…cach Å›rednia stopa zwrotu funduszy rynku pieniężnego wyniosÅ‚a 4 proc. brutto. To zdecydowanie poniżej inflacji, która wg ostatnich danych wyniosÅ‚a 4,3 proc. Po zapÅ‚aceniu podatku i po uwzglÄ™dnieniu wskaźnika wzrostu cen, czyli w ujÄ™ciu realnym, oznacza to stratÄ™ rzÄ™du 1 proc. Lepiej pod tym wzglÄ™dem wyszli amatorzy bankowych lokat. Åšrednia ofert dla rocznych depozytów na 5 tys. zÅ‚ wynosiÅ‚a na poczÄ…tku grudnia ubiegÅ‚ego roku 4,87 proc. brutto (uwzglÄ™dniamy lokaty jednodniowe i poliso-lokaty). Realnie i po podatku też jest strata, ale jednak nieco mniejsza, bo wynoszÄ…ca 0,34 proc.

Fundusze pieniężne notujÄ… relatywnie najlepsze wyniki w Å›rodowisku malejÄ…cych stóp procentowych i niskiej inflacji. Gdy inflacja roÅ›nie, a Rada Polityki Pieniężnej podnosi stopy procentowe, żeby jÄ… hamować, zyski funduszy pieniężnych sÄ… najniższe, a Å›rednia stopa zwrotu okresowo spada nawet poniżej wskaźnika rocznego wzrostu cen, przynoszÄ…c realnÄ… stratÄ™.

Wyniki funduszy pieniężnych a inflacja i stopa referencyjna NBP

ŹródÅ‚o: GUS, NBP, Analizy Online.

Obecnie jesteÅ›my wÅ‚aÅ›nie w momencie cyklu, w którym inflacja utrzymuje siÄ™ na wysokim poziomie. Podobnie jest ze stopami procentowymi, które byÅ‚y podnoszone kilkukrotnie w pierwszej poÅ‚owie tego roku. Z dalszymi decyzjami Rada na razie siÄ™ wstrzymuje, ale – jak podano w komunikacie po ostatnim jej posiedzeniu – nie wyklucza w przyszÅ‚oÅ›ci dalszego dostosowywania polityki pieniężnej (czyt. podwyżek stóp procentowych), gdyby pogorszyÅ‚y siÄ™ perspektywy powrotu inflacji do celu (2,5 proc.).

W takich warunkach sÅ‚abe osiÄ…gniÄ™cia funduszy pieniężnych nie sÄ… wiÄ™c czymÅ› szczególnie niespodziewanym. IdÄ…c dalej tym tropem, nie można oczekiwać poprawy do czasu, aż inflacja nie zacznie wyraźnie spadać, a w Å›lad za niÄ… nie pójdÄ… stopy procentowe. W opinii RPP w najbliższych miesiÄ…cach inflacja nadal ksztaÅ‚tować siÄ™ bÄ™dzie na podwyższonym poziomie, co może oznaczać, że na ewentualnÄ… obniżkÄ™ stóp trzeba bÄ™dzie poczekać trochÄ™ dÅ‚użej.

Można zatem oczekiwać, że najbliższe dwa kwartaÅ‚y nie bÄ™dÄ… polem do popisu dla funduszy pieniężnych i o wiele bardziej wartym rozważenia jest zaÅ‚ożenie trzy- czy szeÅ›ciomiesiÄ™cznej lokaty w banku, których Å›rednie oprocentowanie brutto waha siÄ™ teraz w okolicach 5,1-5,2 proc., przy czym na najlepszych można zyskać nawet ponad 6 proc. netto.

Ci, którzy przed rokiem trochÄ™ siÄ™ rozejrzeli i (nie ograniczajÄ…c pola wyboru do jednego banku, w którym akurat majÄ… rachunek) wyszukali jednÄ… z lepszych w danym momencie ofert depozytowych, wyszli na tym lepiej od tych, którzy zainwestowali w fundusz pieniężny. W przypadku funduszu nie ma bowiem możliwoÅ›ci dokÅ‚adnego okreÅ›lenia zysku na koniec inwestycji, tak jak to jest w przypadku depozytu bankowego, co jest jego najważniejszÄ… przewagÄ…. ZakÅ‚adajÄ…c dziÅ› lokatÄ™ na 6 proc. w skali roku ma siÄ™ pewność, że taki wÅ‚aÅ›nie procent za rok siÄ™ otrzyma.

Ale atuty można też oczywiÅ›cie wskazać po stronie funduszy. Chodzi przede wszystkim o pÅ‚ynność, czyli Å‚atwÄ… dostÄ™pność pieniÄ™dzy. Z funduszu można wycofać Å›rodki w dowolnym momencie bez utraty już wypracowanych zysków, które naliczane sÄ… po trochu każdego dnia wyceny jednostki uczestnictwa.

W przypadku lokaty, jej przedterminowe zerwanie oczywiÅ›cie też jest możliwe w każdej chwili, ale oznacza, że otrzymamy tylko zwrot zainwestowanego kapitaÅ‚u, bez odsetek lub tylko część należnego zysku. Ci, którym szczególnie zależy na pÅ‚ynnoÅ›ci, także w ofercie banków znajdÄ… coÅ› dla siebie. To konta oszczÄ™dnoÅ›ciowe, oprocentowane wg zmiennej stopy procentowej, nieco niższej niż w przypadku lokat o staÅ‚ym oprocentowaniu, i najczęściej z pewnymi obostrzeniami w kwestii liczby bezpÅ‚atnych wypÅ‚at w trakcie miesiÄ…ca, ale dajÄ…ce możliwość dostÄ™pu do gotówki bez utraty wypracowanych zysków.

Nie powinni też caÅ‚kowicie przekreÅ›lać funduszy pieniężnych ci klienci TFI, którzy inwestujÄ… w tzw. funduszu parasolowym, w ramach którego można lokować w szereg subfunduszy o różnych strategiach inwestycyjnych. Podczas przekÅ‚adania Å›rodków z jednego subfunduszu do innego, nie powstaje konieczność zapÅ‚acenia podatku od ewentualnego zysku, jak to jest w przypadku konwersji z jednego zwykÅ‚ego funduszu do drugiego, która z punktu widzenia fiskusa jest równoznaczna z umorzeniem.

Mechanizm odraczajÄ…cy pÅ‚atność podatku może dziaÅ‚ać caÅ‚ymi latami, aż do chwili ostatecznego opuszczenia parasola podatkowego. Podczas bessy, gdy na akcjach gÅ‚ównie siÄ™ traci, obecność funduszu pieniężnego pod parasolem może być bardzo przydatna. Można go wówczas potraktować jak bezpieczny azyl, w którym gotówka może poczekać na lepsze czasy, bez narażania siÄ™ przy tym na konieczność uiszczenia podatku od wypracowanych do tego czasu zysków, co miaÅ‚oby miejsce przy umorzeniu jednostek w klasycznym funduszu.

Warto tez zwrócić uwagÄ™ na fakt, zwÅ‚aszcza w obecnej dobie turbulencji na rynkach finansowych, że aktywa funduszu, przechowywane w banku depozytariuszu, nie mogÄ… być przedmiotem egzekucji kierowanej przeciwko niemu, nie wchodzÄ… do masy upadÅ‚oÅ›ciowej i nie mogÄ… być objÄ™te postÄ™powaniem naprawczym. Depozyty bankowe sÄ… gwarantowane w 100 proc. przez Bankowy Fundusz Gwarancyjnych do kwoty stanowiÄ…cej równowartość 100 tys. euro. Osoby inwestujÄ…ce wiÄ™ksze kwoty mogÄ… wiÄ™c teoretycznie czuć siÄ™ bezpieczniejsze trzymajÄ…c pieniÄ…dze w funduszu.


Bernard Waszczyk, Open Finance

mp