W ubiegÅ‚ym tygodniu gieÅ‚dy wciąż poruszaÅ‚y siÄ™ pod dyktando wydarzeÅ„ politycznych w Unii Europejskiej. Na unijnym szczycie, który zakoÅ„czyÅ‚ siÄ™ 30 stycznia uzgodniono ostatecznie warunki tzw. paktu fiskalnego, czyli "Traktatu o stabilnoÅ›ci, koordynacji i zarzÄ…dzaniu w Unii Gospodarczej i Walutowej". Traktat zakÅ‚ada automatyczne grzywny w wysokoÅ›ci do 1 proc. PKB za przekroczenie strukturalnego deficytu budżetowego ponad 0,5 proc. PKB, a także nakazuje trzymać w ryzach 60 proc. PKB dÅ‚ug publiczny. Traktat wejdzie w życie na poczÄ…tku 2013 roku.
Przy okazji ogólnego hurraoptymizmu zwiÄ…zanego z traktatem, warto zwrócić uwagÄ™ na dwie kwestie. Po pierwsze, jest on w dużej mierze powtórzeniem zaÅ‚ożeÅ„ Traktatu z 1992 roku tworzÄ…cego podwaliny strefy euro. Traktat ten bywaÅ‚ później systematycznie Å‚amany, a poszczególne paÅ„stwa unikaÅ‚y sankcji. Po drugie, ostateczny ksztaÅ‚t przyjÄ™tego traktatu jest dużo mniej restrykcyjny, niż poczÄ…tkowo zakÅ‚adano. ZnalazÅ‚y siÄ™ w nim zapisy, że "zÅ‚ote zasady budżetowe" mogÄ… zostać zÅ‚amane w bliżej nieokreÅ›lonych "wyjÄ…tkowych okolicznoÅ›ciach", co tworzy sporÄ… furtkÄ™ do nadużyć.
Optymizm na rynki tchnęły również zapowiedzi chiÅ„skiego premiera Wen Jiabao, że PaÅ„stwo Å›rodka może "bardziej zaangażować siÄ™" w ratowanie strefy euro. Wprawdzie rezerwy walutowe Chin przekraczajÄ… koszty ratowania Hiszpanii i WÅ‚och, a oparta na eksporcie gospodarka ChiÅ„ska z pewnoÅ›ciÄ… straciÅ‚aby na katastrofie gospodarczej u swojego kluczowego partnera handlowego, niemniej jednak, prosta logika, że Chiny uratujÄ… strefÄ™ euro ma kilka luk. Po pierwsze, wiarygodność kredytowa paÅ„stw PIIGS stoi pod dużym znakiem zapytania, a ostatnie obniżki ratingów mogÄ… wrÄ™cz skÅ‚onić Chiny do zredukowania ekspozycji na obligacje strefy euro. Co wiÄ™cej, obniżka ratingu EFSF może oznaczać również spadek zaangażowania w europejski fundusz ratunkowy. Po drugie, wydaje siÄ™ bardziej prawdopodobne, że chiÅ„ski kapitaÅ‚ popÅ‚ynie raczej do MiÄ™dzynarodowego Funduszu Walutowego, aniżeli bezpoÅ›rednio do strefy euro. MFW - zgodnie z ostatnimi komunikatami - poprosiÅ‚ od swoich czÅ‚onków o dodatkowe 500 miliardów dolarów. Po trzecie wreszcie, nawet jeżeli MFW zbierze te Å›rodki, nie stanowi to strukturalnego rozwiÄ…zania problemów strefy euro, gdzie potrzebna jest głęboka restrukturyzacja fiskalna i gospodarcza.
W najbliższym tygodniu oczy inwestorów skupiÄ… siÄ™ zapewne na Grecji. Rynkowe plotki wskazujÄ… na to, że porozumienie w sprawie redukcji blisko 70 proc. dÅ‚ugu, może zostać osiÄ…gniÄ™te już w najbliższym tygodniu. To oczywiÅ›cie pozytywna wiadomość, jednak warto pamiÄ™tać o dwóch kwestiach. Z jednej strony, wciąż pozostaje konflikt na linii Europejski Bank Centralny - inwestorzy prywatni, dotyczÄ…cy redukcji dÅ‚ugu w posiadaniu EBC. Z drugiej strony, oprócz samego wynegocjowania umorzenia dÅ‚ugu, konieczne jest też osiÄ…gniÄ™cie porozumienia z trojkÄ… w kwestii cięć budżetowych, bez którego nie bÄ™dzie możliwa wypÅ‚ata kolejnej transzy pomocy.
ZeszÅ‚otygodniowe dane makroekonomiczne sygnalizowaÅ‚y dalszÄ… dywergencjÄ™ w rozwoju gospodarek na Å›wiecie. Problem ten dotyczy już nie tylko dychotomii pomiÄ™dzy USA a EuropÄ…, lecz także pomiÄ™dzy Niemcami a resztÄ… strefy euro. WskazujÄ… na to Indeksy nastrojów w biznesie oraz dane dotyczÄ…ce bezrobocia. Znamienny wydaje siÄ™ przypadek Francji. Podczas gdy w Niemczech bezrobocie osunęło siÄ™ do 5,5 proc., we Francji wzrosÅ‚o do niemal 2-letniego maksimum na poziomie 9,9 proc. Może to sugerować, że Francji bliższa staje siÄ™ obecnie kondycja paÅ„stw peryferyjnych, aniżeli twardego rdzenia Unii. Taki obrót spraw stanowiÅ‚by zagrożenie dla scenariusza dalszego ratowania strefy euro.
W najbliższym tygodniu w czwartek poznamy decyzje EBC w sprawie stóp procentowych w strefie euro. Najbardziej prawdopodobny scenariusz to utrzymanie stóp procentowych na dotychczasowym poziomie. UwagÄ™ warto zwrócić także decyzje i komunikat NBP w sprawie stóp procentowych w Polsce oraz dane dotyczÄ…ce produkcji przemysÅ‚owej z poszczególnych paÅ„stw strefy euro.
Adam Zaremba
gÅ‚ówny ekonomista Idea TFI
es
Notowania WIG

