Alternatywę w stosunku do składania pozwu w sądowej sprawie cywilnej stanowi postępowanie pojednawcze, które może doprowadzić do zakończenia sporu pomiędzy stronami w drodze zawarcia ugody sądowej.
Korzystając z możliwości wszczęcia postępowania pojednawczego w sprawie, strona może, jeszcze przed wniesieniem pozwu, złożyć do właściwego miejscowo sądu rejonowego wniosek o zawezwanie do próby ugodowej. Pismo, prócz ogólnych wymogów przewidzianych dla pism procesowych, zawierać musi wniosek o przeprowadzenie postępowania, zwięzłe oznaczenie sprawy oraz uzasadnienie wskazujące, że jest to sprawa cywilna i że jej charakter umożliwia zawarcie ugody w sprawie. Wszczęcie postępowania pojednawczego jest zatem dopuszczalne w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, ubezpieczeń społecznych oraz w sprawach o roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna, jak również innych sprawach rozpoznawanych w postępowaniu cywilnym na mocy ustaw szczególnych, które ze względu na swój charakter dopuszczają ugodowe rozwiązanie sporu.
Ugoda zawierana w postępowaniu pojednawczym podlega ocenie sądu pod kątem jej zgodności z prawem, zasadami współżycia społecznego oraz ewentualnego zamiaru obejścia prawa. Dla przykładu można wskazać, iż ugoda rażąco naruszająca interes jednej ze stron, stanowi, co do zasady, ugodę naruszającą zasady współżycia społecznego. Poza powyższymi przypadkami, sąd nie jest związany koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie.
Należy wyraźnie zaznaczyć, iż postępowanie pojednawcze nie jest tożsame z ugodowym załatwieniem sprawy w toku procesu oraz pozasądowym postępowaniem mediacyjnym, które to postępowania stanowią odrębne instytucje procesowe.
Prawne skutki wszczęcia postępowania pojednawczego
Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania pojednawczego skutkuje prawnie przede wszystkim przerwaniem biegu terminu przedawnienia roszczenia. Ugoda zawarta przed sądem w postępowaniu pojednawczym jest ponadto tytułem egzekucyjnym (art. 777 § 1 pkt 1 kpc).
Przeprowadzenie postępowania pojednawczego jest także dużo szybszym i tańszym sposobem rozstrzygnięcia sporu w porównaniu z prowadzeniem procesu. Złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej wiąże się z koniecznością uiszczenia stałej opłaty sądowej w wysokości zaledwie 40 zł. W postępowaniu pojednawczym strony mogą negocjować treść ugody poza sądem, a przed sądem jedynie ją sygnować. Treść zaproponowanej przez strony ugody zostaje wciągnięta do protokołu sądowego posiedzenia pojednawczego, a następnie podpisana przez strony. Negatywnym skutkiem postępowania pojednawczego może być natomiast przedłużenie postępowania poprzez odwleczenie procesu sądowego, w przypadku gdy stronom nie uda się osiągnąć kompromisowego rozwiązania.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964, nr 16, poz. 93, ze zm.);
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964, nr 43, poz. 296, ze zm.);
- Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010, nr 90, poz. 594, ze zm.).
Aleksander Pronkiewicz, radca prawny, partner, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna
es
Korzystając z możliwości wszczęcia postępowania pojednawczego w sprawie, strona może, jeszcze przed wniesieniem pozwu, złożyć do właściwego miejscowo sądu rejonowego wniosek o zawezwanie do próby ugodowej. Pismo, prócz ogólnych wymogów przewidzianych dla pism procesowych, zawierać musi wniosek o przeprowadzenie postępowania, zwięzłe oznaczenie sprawy oraz uzasadnienie wskazujące, że jest to sprawa cywilna i że jej charakter umożliwia zawarcie ugody w sprawie. Wszczęcie postępowania pojednawczego jest zatem dopuszczalne w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, ubezpieczeń społecznych oraz w sprawach o roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna, jak również innych sprawach rozpoznawanych w postępowaniu cywilnym na mocy ustaw szczególnych, które ze względu na swój charakter dopuszczają ugodowe rozwiązanie sporu.
Ugoda zawierana w postępowaniu pojednawczym podlega ocenie sądu pod kątem jej zgodności z prawem, zasadami współżycia społecznego oraz ewentualnego zamiaru obejścia prawa. Dla przykładu można wskazać, iż ugoda rażąco naruszająca interes jednej ze stron, stanowi, co do zasady, ugodę naruszającą zasady współżycia społecznego. Poza powyższymi przypadkami, sąd nie jest związany koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie.
Należy wyraźnie zaznaczyć, iż postępowanie pojednawcze nie jest tożsame z ugodowym załatwieniem sprawy w toku procesu oraz pozasądowym postępowaniem mediacyjnym, które to postępowania stanowią odrębne instytucje procesowe.
Prawne skutki wszczęcia postępowania pojednawczego
Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania pojednawczego skutkuje prawnie przede wszystkim przerwaniem biegu terminu przedawnienia roszczenia. Ugoda zawarta przed sądem w postępowaniu pojednawczym jest ponadto tytułem egzekucyjnym (art. 777 § 1 pkt 1 kpc).
Przeprowadzenie postępowania pojednawczego jest także dużo szybszym i tańszym sposobem rozstrzygnięcia sporu w porównaniu z prowadzeniem procesu. Złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej wiąże się z koniecznością uiszczenia stałej opłaty sądowej w wysokości zaledwie 40 zł. W postępowaniu pojednawczym strony mogą negocjować treść ugody poza sądem, a przed sądem jedynie ją sygnować. Treść zaproponowanej przez strony ugody zostaje wciągnięta do protokołu sądowego posiedzenia pojednawczego, a następnie podpisana przez strony. Negatywnym skutkiem postępowania pojednawczego może być natomiast przedłużenie postępowania poprzez odwleczenie procesu sądowego, w przypadku gdy stronom nie uda się osiągnąć kompromisowego rozwiązania.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964, nr 43, poz. 296, ze zm.);
- Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010, nr 90, poz. 594, ze zm.).
Aleksander Pronkiewicz, radca prawny, partner, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna
es
