Inwestycje.pl

« Powrót

Co zrobić, gdy spółka z o.o. poniosła stratę?

Ubiegły rok obrotowy dla części spółek zakończył się stratą. Zarząd spółki z o.o. zobowiązany jest zaproponować, jak ją pokryć. Zasadniczo decyzję w tej kwestii podejmują wspólnicy w uchwale. Możliwości pokrycia straty jest kilka: zyski z lat ubiegłych lub przyszłych, dopłaty czy obniżenie kapitału. Jeżeli jednak strata jest większych rozmiarów, wówczas zarządcy muszą sprostać szczególnym obowiązkom.

Jak pokryć stratę?

W razie gdy spółka z o.o. może kontynuować działalność, mimo że poniosła stratę, wówczas trzeba zadecydować o jej pokryciu. Sposób pokrycia straty powinna wskazywać uchwała wspólników, o ile sprawy te nie zostały wyłączone spod kompetencji zgromadzenia wspólników (art. 231 § 2 pkt 2 K.s.h.). Jednakże to zarząd już w informacji dodatkowej będącej częścią sprawozdania finansowego proponuje, jak spółka ma pokryć stratę. Można skorzystać w tym celu m.in. z:

▪ zysków z lat następnych,
      
▪ środków z kapitałów zapasowego czy rezerwowego,
      
▪ dopłat wnoszonych przez wspólników (art. 177-179 K.s.h.),
      
▪ pożyczki lub
      
▪ obniżenia kapitału zakładowego spółki (art. 263-265 K.s.h.).

Przy czym rozstrzygając o pokryciu straty należy przestrzegać umowy spółki. Może ona bowiem stanowić, że na ten cel automatycznie będzie przeznaczony zysk za następne lata obrotowe bądź że aż do pokrycia straty dokonywane będą odpisy z kapitału zapasowego.

Strata stracie nierówna

Z wyjątkową sytuacją mamy jednak do czynienia, gdy sprawozdanie finansowe za ubiegły rok obrotowy wykaże tzw. stratę kwalifikowaną, tj. taką, gdy aktywa spółki nie są w stanie pokryć wskazanych w nim kapitałów.

WAŻNE!
Jeżeli bilans spółki wykaże stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego, to zarząd jest obowiązany niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki (art. 233 § 1 K.s.h.).

Na zgromadzeniu wspólnicy mogą podjąć uchwałę o wdrożeniu programu naprawczego albo o rozwiązaniu i likwidacji spółki. Do podjęcia uchwały wymagana jest bezwzględna większość głosów, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (art. 245 i 246 § 2 K.s.h.). Program naprawczy może m.in. zobowiązywać wspólników do wniesienia dopłat, przewidywać podwyższenie kapitału zakładowego czy połączenie z inną spółką. Opracowanie programu naprawczego można powierzyć ekspertom.

Natomiast podjęcie uchwały o rozwiązaniu spółki uzasadnione jest, jeśli sytuacja finansowa spółki nie stwarza możliwości zapobiegnięcia powiększaniu się jej strat.

Czy trzeba ogłosić upadłość?

Sprawa wygląda natomiast inaczej, gdy zachodzą okoliczności uzasadniające zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Wówczas regulacja z art. 233 K.s.h. nie ma zastosowania. Na każdym z członków zarządu ciąży obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do jej ogłoszenia, tj. od dnia, kiedy spółka stała się niewypłacalna. Spółka jest niewypłacalna, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a także wtedy, gdy zobowiązania spółki przekroczą wartość jej majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Wynika tak z art. 11 i 21 Prawa upadłościowego i naprawczego (Dz. U. z 2003 r. nr 60, poz. 535 ze zm.).
Zalety i wady wybranych sposobów pokrycia straty
 
Dopłaty od
wspólników
Pożyczka Obniżenie kapitału
zakładowego
+ decyzja niezależna od osób trzecich,

+ ciężar dopłat rozkłada się na wszystkich wspólników równomiernie;
dopłaty są to sumy wpłacane przez wspólników do spółki, powiększają one jej kapitał rezerwowy,

− należy zapłacić 0,5% PCC,

− sformalizowana procedura zarządzenia, jak i zwrotu,

− obowiązek dopłat musi wynikać
z umowy spółki (art. 177 K.s.h.); w przeciwnym razie dopłaty nie mogą być zarządzone, nawet gdy wszyscy udziałowcy są zgodni w tej kwestii.
W takiej sytuacji, aby
w spółce zaistniała możliwość wnoszenia dopłat, niezbędna jest zmiana jej umowy i to za zgodą wszystkich wspólników,

− konieczność przekonania wspólników o zasadności wniesienia dopłat (art. 178 K.s.h.).
+ spółka może zaciągnąć pożyczkę na zasadach ogólnych, mogą jest udzielić osoby z grona wspólników, jak i niezwiązane ze spółką,

+ od 1 stycznia br. pożyczki dla spółki z o.o. od jej wspólników zwolnione od PCC,

− 2% PCC gdy pożyczki udziela podmiot spoza grona udziałowców,

− spółka musi znaleźć pożyczkodawcę; na zaciągnięcie przez spółkę z o.o. pożyczki u członka jej zarządu wymagana jest zgoda zgromadzenia wspólników (art. 15 § 1 K.s.h.), bez niej umowa pożyczki będzie nieważna (art. 17 § 1
i 2 K.s.h.),

− wierzytelność wspólnika z tytułu pożyczki udzielonej spółce z o.o. uważa się za jego wkład do spółki w przypadku ogłoszenia jej upadłości w terminie 2 lat od dnia zawarcia umowy pożyczki (art. 14 § 3 K.s.h.). Dla wspólnika oznacza to, że w razie pożyczenia pieniędzy spółce w trudnej sytuacji finansowej może nie otrzymać z powrotem swoich środków. Nie będzie mógł bowiem zgłosić swojej wierzytelności o zwrot pożyczki w postępowaniu upadłościowym.
+ od 8 stycznia br. istnieje możliwość obniżenia kapitału zakładowego spółki z o.o. do 5.000 zł (art. 154 § 1 K.s.h.),

− procedura długotrwała i kosztowna, jej przeprowadzenia nie poleca się spółkom zadłużonym, bowiem duża rola w procedurze obniżenia przypada wierzycielom,

− obniżenie wiąże się z koniecznością zmiany umowy spółki, z obowiązkiem przeprowadzenia postępowania konwokacyjnego mającego na celu ochronę wierzycieli (m.in. poprzez ogłoszenie o obniżeniu oraz zaspokojeniu bądź zabezpieczeniu wierzycieli, którzy zgłoszą sprzeciw) oraz rejestracją w KRS i urzędzie skarbowym,

− dopiero po wpisie w KRS można dysponować kwotami uwolnionymi na skutek obniżenia kapitału zakładowego,

+ postępowania konwokacyjnego nie przeprowadza się w sytuacji, gdy jednocześnie z obniżeniem kapitału zakładowego następuje jego podwyższenie co najmniej do pierwotnej wysokości, a wspólnikom nie zwraca się wpłat dokonanych na kapitał zakładowy (art. 264 § 2 K.s.h.),

+ w przyszłości zwolnienie z PCC zmiany umowy spółki związanej z podwyższeniem kapitału zakładowego w części dotyczącej wartości, o którą obniżono kapitał zakładowy w następstwie strat poniesionych przez spółkę z o.o., pod warunkiem że podwyższenie kapitału zakładowego następuje w okresie 4 lat po jego obniżeniu.

Podstawa prawna:

▪ ustawa z dnia 15.09.2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.),
▪ ustawa z dnia 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2007 r. nr 68, poz. 450 ze zm.).

Ewelina Mentel-Wyrzychowska
Gazeta Podatkowa Nr 540 z dnia 2009-03-12




as