Programy badawcze Unii Europejskiej w obecnej formie kierowane są zarówno do przedsiębiorstw stosujących najbardziej zaawansowane technologie, jak i do tych, które wykazują zainteresowane, aby opracować nowy proces, produkt lub wprowadzić nową technologię.
Priorytetem w UE jest również takie spojrzenie na całość gospodarek
narodowych, aby zapewnić całej Wspólnocie stały dynamiczny wzrost, który sprawi, że postawione cele na szczycie w Lizbonie i Gothenburgu zostaną
osiągnięte. W 7. PR będzie można otrzymać wsparcie w ramach czterech obszarów, na które podzielony jest ten program: Współpraca (9 tematów priorytetowych), Pomysły (badania podstawowe), Ludzie ( stypendia i granty Marii Curie), Możliwości ( infrastruktura badawcza, działania MŚP, regiony wiedzy, nauka w społeczeństwie, rozwój potencjału badawczego „regionów konwergencji”).
Klimat wokół przedsiębiorczości
W programie Współpraca jednym z kluczowych tematów są nauki społeczno-ekonomiczne. Wskazane w tym obszarze osiem tematów do prowadzenia badań mają połączyć cele ekonomiczne, społeczne i środowiskowe w perspektywie europejskiej. Grupy eksperckie zbadają w analizie perspektywicznej interakcje pomiędzy wiedzą, wzrostem gospodarczym a dobrobytem i spójnością regionów. W polu badania znajdą się również nowe koncepcje polityki
energetycznej przyjaznej środowisku oraz jakie są oczekiwania użytkowników. Temat oczywiście wpisuje się w dyskusję nad efektywnością pozyskiwania energii elektrycznej i cieplnej ze źródeł odnawialnych. Zaproponowane tematy przyczynią się do precyzyjnego formułowania i wdrażania polityki gospodarczej, społecznej, jak również do poprawy klimatu dotyczącego przedsiębiorczości, poprzez doskonalenie i tworzenie nowych wskaźników makro- i mikroekonomicznych, wykorzystywanych w prognozowaniu obszarów do poprawy nawet z poziomu pojedynczego przedsiębiorcy. W kontekście przyszłego rozwoju UE podjęta zostanie również kwestia osiągania przez obywateli Europy poczucia aktywnego uczestnictwa w demokratycznych działaniach, zmierzających do poszanowania różnorodności i wspólnych elementów kultury.
W ramach 7. PR działania jakie zostały skierowane do MŚP mają na celu przede wszystkim większy udział tego sektora w obszarze wspólnotowym. Środki jakie zostaną wykorzystane do osiągnięcia tego zamierzenia to możliwość udziału w pracach badawczych oraz dostęp do wyników badań. Zaprogramowany został również szeroki wachlarz preferencyjnych form finansowania, które są zasadniczym źródłem wzrostu przedsiębiorczości oraz spójności gospodarczo-społecznej. Dzięki działaniom wspomagającym w każdym priorytecie tematycznym na rzecz MŚP europejskie przedsiębiorstwa mogą znacząco zaznaczyć swoją obecność w obszarze projektów współfinansowanych w ramach tego programu. Zgodnie z założeniami będą mogły wzmocnić swoją pozycję poprzez tworzenie sieci kontaktów partnerskich z partnerami międzynarodowymi i co może najważniejsze - będą miały dostęp do innowacyjnych wyników badań.
Dostęp do technologii
Trzeba podkreślić, iż innowacja i konkurencyjność w Europie będzie wspierana nie tylko przez 7. PR na rzecz badań i rozwoju technologicznego, ale również między innymi przez program CIP ( Ramowy Program na Rzecz Konkurencyjności i Innowacji). Co ważne, wszystkie inicjatywy wspólnotowe mają na celu poprawę dostępności innowacyjnych małych i średnich przedsiębiorstw do zewnętrznych źródeł finansowania, w tym dla firm rozpoczynających swoją działalność. MŚP które nie prowadzą własnej działalności badawczej a są zainteresowane uzyskaniem dostępu do technologii i wyników badań mogą wystąpić w roli end-user’a, czyli użytkownika końcowego. Możliwe jest również nawiązanie współpracy naukowej z jednostką badawczą, poprzez wymianę personelu, organizowanie naukowych seminariów czy wyjazdów.
W ramach programu Współpraca planowana jest optymalizacji udziału MŚP w badaniach. W tematyce zawarte są obszary, szczególnie interesujące dla MŚP – badania na rzecz MŚP oraz badania na rzecz izb gospodarczych i stowarzyszeń MŚP. Pierwsze z wymienionych będą to projekty, które znacząco wpłyną na rozwiązywane problemów związanych z brakiem zaplecza technologicznego do prowadzenia badań w przedsiębiorstwach, których dalszy rozwój ukierunkowany jest w oparciu o innowacyjną technikę. MŚP będą mogły zlecić przeprowadzenie badania wyspecjalizowanej jednostce, którego efektem będzie implementacja nowego systemu, usługi lub udoskonalenie produkcji. Projekty dotyczyć będą dowolnego tematu z zakresu nauki i techniki, który sami wnioskodawcy definiują.
Korzyści ekonomiczne
Co istotne, projekt musi być złożony w ramach konsorcjum złożonego z minimum pięciu partnerów, z czego minimum trzy podmioty muszą spełniać kryteria MŚP. Jeśli chodzi o projekty na rzecz izb gospodarczych i stowarzyszeń, to przede wszystkim mają one na względzie opracowanie norm i standardów europejskich w zakresie problemów technologicznych, wspólnych dla większej liczby MŚP działających w różnych sektorach przemysłu i usług. Ich wyniki i rezultaty przekładać się muszą w sposób czytelny na ekonomiczne korzyści zrzeszonych w izbie przedsiębiorstw. Również w tego rodzaju projektach ich tematyka, jeśli tylko zawiera się w obszarze nauki i techniki, jest formułowana przez wnioskodawców. Niezwykle istotną kwestią w obu wspomnianych typach projektów jest prawo własności intelektualnej (IPR Rights), które należy w klarowny sposób zapisać w umowie konsorcjum. Między innymi do kogo należeć będą wyniki badań przeprowadzonych w realizowanym projekcie. Partnerzy mogą ustalić i zapisać, że prawo własności nie pozostanie po stronie MŚP, tylko po stronie wykonawcy, a on w zamian zobowiąże się do partycypowania w kosztach projektu.
Umowa konsorcjum reguluje także kwestie zachowania poufności, odpowiedzialność stron oraz podział zadań związanych z zarządzaniem projektem. Przykładową umową konsorcjum jest wzór DESCA, na bazie którego można formułować zapisy umowy. Dopuszczalne w obu typach projektów działania, przedstawiają się następująco: RTD - badania oraz działania związane z rozwojem technologii, DEMO - działania demonstracyjne – praktyczne przetestowanie nowej technologii, aby ułatwić jej późniejsze wdrożenie, OTHER – inne działania - przeszkolenie MŚP z nowego obszaru w celu ułatwienia implementacji wyników badań, MANAG - zarządzanie konsorcjum. Poziom dofinansowania poszczególnych działań osiąga poziom do 50 proc. RTD (z wyjątkiem szkół wyższych, organizacji non-profit, które mogą otrzymać do 75 proc.), DEMO – do 50 proc., OTHER i MANAG – do 100 proc. kosztów kwalifikowanych. Projekty finansowane są zaliczkowo, a ponoszone koszty rozliczane są w trybie rocznym.
Składka na ryzyko
Praktycznie przy dobrym przygotowaniu płynności projektu i wypełnianiu przez wszystkich konsorcjantów powierzonych im zadań, nie powinno być większych problemów z finansowym aspektem projektu. Dodatkowo odstąpiono w 7. PR od wymogu przejmowania odpowiedzialności finansowej za swoich partnerów w ramach danego konsorcjum, na rzecz zapłacenia składki na pokrycie ryzyka Komisji związanego z nie odzyskaniem kwot należnych Komisji. Przygotowując projekt zwróćmy uwagę na obowiązujące kryteria. W wybranych kryteriach oceny projektów można wyróżnić trzy główne składowe: doskonałość naukowo-technologiczna, w której zawiera się trafność koncepcji i jakość celu projektu, nowa wiedza ponad „state of the art”, jakość i efektywność metodologii i towarzyszącego jej planu pracy; drugim elementem jest jakość i efektywność wdrażania i zarządzania, czyli przede wszystkim dobre uzasadnienie zaplanowanego budżetu, grupy badawczej, sprawdzana jest adekwatność struktury zarządzania; trzecim elementem są potencjalne korzyści - rozwój oraz możliwości wykorzystania wyników.
Anna Masłoń
Dyrektor Działu Projektów UE
DOOR Poland
.jpg){kind=small}
