Zanim powstał Catalyst…

Obligacja korporacyjna jako instrument finansowania działalności przedsiębiorstw odgrywa szereg istotnych funkcji o charakterze makroekonomicznym:

-obniża poziom akcji kredytowej banków stanowiąc substytucyjne względem kredytu bankowego źródło kapitału dla przedsiębiorstw,
-dostarcza rozłożonej w czasie formy finansowania na realizację długoterminowych celów inwestycyjnych,
-jest długoterminowym instrumentem inwestycyjnym o przewidywalnej strukturze spływu należności,
-stanowi formę alokacji kapitału dostosowaną zarówno do oczekiwań inwestorów jak i potrzeb emitentów obligacji,

Z punktu widzenia przedsiębiorstwa obligacje, podobnie jak emisje akcji czy kredyt bankowy, stanowią źródło kapitałów, jednak pełnią inne funkcje, co wynika między innymi z celów, do których dążą emitenci i inwestorzy (obligatariusze). Najczęściej do podstawowych funkcji obligacji korporacyjnych zalicza się:

-funkcję pożyczkową, która umożliwia przedsiębiorstwu pozyskanie środków pieniężnych z tytułu emisji obligacji,
-funkcję inwestycyjną, w ramach której obligacja stanowi formę alokacji kapitału przez nabywcę instrumentu wyemitowanego przez przedsiębiorstwo,
-funkcję obiegową, rozumianą jako możliwość odsprzedaży tego instrumentu na rynku wtórnym, gdzie specyfika obligacji pozwala na swobodny obrót tymi walorami,
-funkcję płatniczą - wynikającą z funkcji obiegowej – która pozwala na regulowanie zobowiązań obligatariusza obligacjami, które pełnią rolę środka płatniczego substytucyjnego wobec pieniądza,
-funkcję gwarancyjną – zgodnie z ustawą o obligacjach emitent odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania wynikające z obligacji, a często stosowane są dodatkowe zabezpieczenia na poszczególnych składnikach majątku przedsiębiorstwa, co dodatkowo ma zagwarantować zdolność danego podmiotu do realizacji należnych wobec obligatariuszy świadczeń.1

Rozwój rynku obligacji korporacyjnych na świecie

Początki dynamicznego rozwoju rynku obligacji korporacyjnych sięgają połowy XIX wieku. W tymże okresie miał miejsce zintensyfikowany rozwój kopalni, sieci kolejowej i kanalizacyjnej w Stanach Zjednoczonych – do 1860 r. łączna długość trakcji w USA wynosiła 30 tys. mil, podczas gdy w 1910 r. było to już ponad 351 tys. mil2, a symbolicznym ukoronowaniem rozwoju infrastruktury komunikacyjnej stało się połączenie wschodniego i zachodniego wybrzeża połączeniem kolejowym w 1986 r. Niespotykana dotychczas skala nakładów inwestycyjnych wiązała się z koniecznością organizacji adekwatnych źródeł finansowania.

Firmy tworzące kolejową infrastrukturę emitowały obligacje przede wszystkim w trzech okresach: 1866 – 1873, 1879 – 1883 oraz 1886 – 1892.3 W znaczącej większości instrumenty te cechowały się długoterminowym okresem zapadalności, stałą stopą procentową oraz zabezpieczeniem na majątku emitentów. W okresie następującym po pierwszej fali emisji obligacji (tj. po 1873 r.) miały również miejsce pierwsze masowe przypadki niewypłacalności odsetek dla obligatariuszy – nawet do 36% całkowitej wartości wszystkich wyemitowanych w danym okresie obligacji. Wraz ze wzrostem skali prowadzonych inwestycji, zwiększała się liczba emitowanych instrumentów – jeszcze w 1880 r. w Commercial and Financial Chronicle wymienianych 12 emitentów. W 1899 r. było ich już dwustu. Wobec powyższych przemian w naturalny sposób rozwijał się rynek kapitałowy, którego centralnym ośrodkiem w USA stał się Nowy Jork.

Wraz z dojrzewaniem rynku zaczęły się pojawiać coraz doskonalsze narzędzia pomiaru ryzyka kredytowego, dzięki którym inwestorzy lepiej mogli przewidzieć problemy z wypłatą odsetek od emitentów obligacji.

Rysunek: Stopa niewypłacalności (ważona wartością nominalną) obligacji emitowanych przez przedsiębiorstwa niefinansowe w latach 1880 – 2000 w USA (%)

Źródło: Kay Giesecke, Francis A. Longstaﬀ, Anderson Schooland, Stephen Schaefer, Ilya Strebulaev, Corporate bond default risk: a 150 year perspective, Journal of Financial Economics 102 (2011), s. 233 – 250

Na przestrzeni ostatnich 150 lat stopa niewypłacalności obligacji korporacyjnych w USA stopniowa malała aż do lat 90-tych ubiegłego wieku. Widać zatem wyraźnie, że bezpieczeństwo inwestycji w instrumenty dłużne emitowane przez przedsiębiorstwa stopniowo rosło. Wprawdzie w okresie Wielkiego Kryzysu poziom niewypłacalności wzrastał kilkukrotnie powyżej 2%, jednak okres powojenny to już czas prosperity dla gospodarki amerykańskiej, co znalazło odzwierciedlenie w wyraźnej stabilizacji rynku obligacji. Pogorszenie wskaźników płatności kuponowych nastąpiło w latach 90-tych, kiedy to rynkami finansowymi wstrząsnął najpierw kryzys azjatycki, następnie bańka internetowa, a w 2008 r. kolejną falę niewypłacalności wywołał ciąg wydarzeń, którego symbolem stała się upadłość banku inwestycyjnego Lehman Brothers.
Powstanie rynków giełdowych umożliwiło dynamiczny wzrost wolumenu obrotu obligacjami – pomimo rosnących wartości emisji od połowy lat 70-tych relacja wymiany handlowej instrumentów do ich wartości nominalnej kształtuje się na porównywalnym poziomie.

Rysunek: Wartość obrotów w handlu obligacjami na giełdzie nowojorskiej NYSE w stosunku do wartości nominalnej wyemitowanych obligacji

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych pochodzących ze strony internetowej NYSE

Widać jednocześnie, że wolumen obrotu obniżał się w niepewnych - w skali makro - czasach – tj. w trakcie załamania koniunktury na przełomie lat 20-tych i 30-tych oraz trakcie trwania II wojny światowej.

Porównując z kolei znaczenie rynku obligacji do rynku akcji pod kątem wielkości wymiany na giełdzie nowojorskiej, widzimy, że uwagę inwestorów na rynku wtórnym wraz z rozwojem rynków kapitałowych stopniowo coraz bardziej przyciągały instrumenty udziałowe.

Rysunek: Procentowy stosunek wartości obrotu obligacjami do obrotu akcjami na NYSE w kolejnych latach

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych pochodzących ze strony internetowej NYSE

W obliczu zawirowań okresu międzywojennego obroty na relatywnie bezpiecznych obligacjach osiągała nawet 1/3 wartości wymiany na rynku akcji. Po zakończeniu II wojny światowej trend ten odwrócił się jednak na rzecz instrumentów udziałowych i od ponad 60 lat relacja obrotów na obligacjach do handlu akcjami na NYSE maleje.
Porównując segment papierów dłużnych przedsiębiorstw do pozostałych rodzajów obligacji – skarbowych i municypalnych, widać wyraźnie, iż rynek instrumentów korporacyjnych na NYSE rośnie najszybciej i w połowie lat 90-tych po raz pierwszy łączna nominalna wartość papierów komercyjnych była wyższa od sumy walorów skarbowych w obrocie. Najmniejszym pozostawał segment obligacji municypialnych, obecnie niemal 3-krotnie mniejszy od rynku instrumentów korporacyjnych.

Rysunek: Wartość nominalna wyemitowanych obligacji w obrocie w latach 1920-2002 (mln 2002 r. USD)

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych pochodzących ze strony internetowej NYSE

Analizując stronę popytową widzimy, iż największą grupę inwestorów na rynku obligacji stanowią firmy ubezpieczeniowe i banki. Ich dominacja w okresie przedwojennym wydaje się być wynikiem relatywnie niskiego poziomu rozwoju rynków kapitałowych na świecie. W okresie powojennym swoją obecność zaznaczają fundusze emerytalne, fundusze inwestycyjne i co ciekawe, inwestorzy prywatni, którzy staja się drugą najważniejszą grupą inwestorów na rynku instrumentów korporacyjnych.

Rysunek: Nabywcy amerykańskich obligacji korporacyjnych emitowanych w latach 1900 – 2000 *

Źródło: opracowanie własne na podstawie Guthman, 1950 oraz danych FED

Obecnie pozycja banków nadal ma charakter dominujący. Fundusze emerytalne po okresie znaczącej aktywności na przełomie lat 70-tych i 80-tych zaczynają tracić udział w rynku. Podobnie rzecz ma się w inwestorami prywatnymi. Rośnie natomiast rola funduszy inwestycyjnych.

http://www.certuscapital.pl/newconnect

Krzysztof Górka
Analityk Rynków Finansowych
Certus Capital

az

Adres e-mail
Twój nick
Hasło
Powtórz hasło
	Akceptuję regulamin serwisu
	Regulamin serwisu

Adres e-mail
Hasło
	Zapamiętaj mnie
	Zapomniałem hasła

Zmień konto na najlepsze!

Zapewnij bezpieczeństwo finansowe swojej firmie

Finansosfera.pl - porównywarka usług finansowych

Najlepszy kredyt dla Twojej Firmy

Lokata 7% z codzienną kapitalizacją odsetek

Sprawdź nasze fundusze

Zanim powstał Catalyst…

Komentarze

Dodaj komentarz

Moje notowania

Najważniejsze tematy

Najczęściej czytane

Narzędzia

Nowe konto

Dołącz do Nas!

Twoje konto

Newsletter dopasowany do Twoich potrzeb!

Twój nick lub imię:	Zaloguj się Zarejestruj się
Treść:

Przeszukaj:

Dodaj komentarz

Narzędzia

Nowe konto

Dołącz do Nas!

Twoje konto

Jakie wiadomości chciałbyś/chciałabyś otrzymywać?

Powiedz nam coś o sobie