Zielona energia stanowiła 31,4% produkcji energii elektrycznej w Polsce w 2025 roku, mimo że źródła OZE odpowiadały już za ponad połowę zainstalowanej mocy. Różnica pomiędzy mocą a realną generacją pokazuje problem strukturalny, a rok 2026 może się okazać momentem zwrotnym dla transformacji energetycznej, ocenia prezes Eurowind Energy w Polsce Małgorzata Szambelańczyk.
„Polska ma podobny udział mocy OZE jak Dania, ale wykorzystuje ją zdecydowanie słabiej. Duński system, oparty przede wszystkim na wietrze, pozwala uzyskać 80-88% energii elektrycznej z OZE. W Niemczech, gdzie udział mocy OZE wynosi około 70%, udział w produkcji przekracza 56-62%. W Polsce jest inaczej. OZE rosną szybko, jednak rozwój opiera się głównie na fotowoltaice, która ma niski współczynnik wykorzystania mocy, zwłaszcza zimą. To właśnie dlatego nominalnie mamy moc, ale realnie wytwarzamy z niej znacznie mniej niż nasi sąsiedzi. Brakuje spójnej strategii i odpowiedniej proporcji źródeł” – powiedziała Szambelańczyk cytowana w komunikacie.
Według niej, konsekwencje są widoczne na co dzień. W momentach wysokiej generacji OZE system nie jest w stanie jej przyjąć, ponieważ bloki węglowe muszą utrzymywać minimalny poziom pracy dla zachowania stabilności sieci. W okresach niskiej generacji – szczególnie zimą – fotowoltaika nie jest w stanie wesprzeć systemu, a różnica musi być pokrywana z konwencjonalnych źródeł.
„Plan PSE do 2036 roku zakłada duży wzrost mocy: do 43 GW fotowoltaiki, 28 GW wiatru na lądzie i prawie 14 GW wiatru na morzu. Pamiętać jednak należy, że PV pracuje efektywnie zaledwie na poziomie 10-12%, a energii ze słońca w miksie energetycznym mamy już całkiem dużo. Z kolei wiatr na lądzie (onshore) osiąga 25-35% efektywnego wykorzystania. Taki współczynnik wraz z relatywnie niskim kosztem budowy parków wiatrowych, a co za tym idzie najniższą ceną produkowanej energii, wskazuje na dużą atrakcyjność tego elementu miksu energetycznego. Offshore zbliża się nawet do 50% produktywności, ale cena energii jest kilkakrotnie wyższa niż wiatru lądowego” – dodała prezes Eurowind Energy w Polsce.
Wskazała, że Niemcy i Dania wykorzystują przede wszystkim wiatr na lądzie, dzięki czemu osiągają znacząco wyższy udział OZE w produkcji energii. Dania ma przy tym jedynie 2,9% mocy w offshore, ale mimo to osiąga najwyższy udział OZE w produkcji w całej Europie. Decyduje struktura, nie nominalna moc.
„Offshore oraz planowana energetyka jądrowa są niezbędne w miksie energetycznym, lecz nie poprawią efektywności całego systemu. Tę rolę pełni wiatr na lądzie, który w Polsce jest wciąż jako technologia ograniczany regulacjami i brakiem jasnej polityki, sprzeczną narracją administracji rządowej i podległych instytucji” – podkreśliła Szambelańczyk.
W jej ocenie, rok 2026 może okazać się momentem zwrotnym dla polskiej transformacji energetycznej.
„Zbudowaliśmy już znaczącą skalę mocy odnawialnych, ale nie przełożyło się to jeszcze na efektywność, którą osiągają najlepsi w Europie. Żeby to zmienić, potrzebujemy nie tylko inwestycji w nowe technologie, ale przede wszystkim stabilnych reguł, uporządkowanego planowania, sprawnych procedur i jasnej wizji struktury miksu. Polska ma potencjał, pod warunkiem, że odważnie postawi na rozwiązania, które realnie poprawiają bilans energetyczny. Kluczowe jest stworzenie warunków dla rozwoju wiatru na lądzie i systemów magazynowania energii, jak również wspieranie elastyczności systemu i lokalnej produkcji zielonych paliw. Dopiero wtedy OZE będą mogły w pełni pracować na bezpieczeństwo energetyczne państwa, konkurencyjność gospodarki i niższe koszty energii dla odbiorców” – podsumowała.
Eurowind Energy to założona w Danii firma z sektora OZE, posiadająca w Europie własne aktywa produkcyjne o mocy 1 305 MW i całkowity portfel rozwijanych projektów o mocy ok. 61 GW, w tym odpowiednio 185,6 MW i 6 GW w Polsce.
Źródło: ISBnews
