Ścieżka Coal-to-Nuclear (C2N), czyli zastępowania elektrowni węglowych źródłami jądrowymi najnowszej generacji, może pomóc w wypełnieniu części luki wytwórczej prognozowanej przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) na 18 GW w latach 2030-2040 r. – potencjał ścieżki C2N w Polsce wynosi ok. 17 GW, wynika z raportu Instytutu Sobieskiego.
„Polska potrzebuje stabilnych źródeł energii, które będą mogły zasilać jej dynamiczny rozwój gospodarczy. Przed nami szereg wyzwań takich jak modernizacja sieci kolejowej, Centralny Port Komunikacyjny, modernizacja portów morskich, rozbudowa centrów danych zasilających sztuczną inteligencję, itp. Jednocześnie trwa proces transformacji sektora energetycznego. Średnia wieku eksploatacji funkcjonujących elektrowni węglowych w Polsce wynosi ponad 40 lat, a wiele z nich pomimo licznych modernizacji zbliża się do końca swojej żywotności” – napisał Instytut Sobieskiego w analizie przesłanej ISBnews.
Zgodnie z prognozami PSE, luka wytwórcza w 2031 roku w Polsce wyniesie ponad 6 GW, a w 2040 r. osiągnie 18 GW, przypomniano.
„Potencjalny blackout to nie tylko niedogodność dla użytkowników energii, to też realne straty szacowane w skali kraju na ok. 4 mld zł za każde 12h (dane Polskiego Instytutu Ekonomii). Rozwój odnawialnych źródeł energii, choć niezbędny, nie odpowiada na wszystkie potrzeby. Konieczne jest zapewnienie stabilnego źródła energii, które będzie w stanie pracować niezależnie od warunków pogodowych. Jeśli chcemy uniknąć tzw. 'pułapki gazowej’, czyli trwałego uzależnienia od dostaw gazu, musimy rozwijać energetykę jądrową. Polska jest jedynym krajem z grupy V4 (Polska, Słowacja, Czechy, Węgry), który nie ma elektrowni jądrowych” – wskazał autor raportu Rafał Libera.
Podkreślił, że świat właśnie wkracza w erę nuklearnego renesansu. Według Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (IAEA) do 2050 r. moce jądrowe mogą ulec podwojeniu. Rządy wielu krajów, m.in. Francji, Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Chin, intensywnie wspierają badania, rozwój oraz inwestycje w tym sektorze.
„Jednocześnie wyraźną zmianę widać też w nastawieniu społeczeństw do energetyki jądrowej. Rośnie poparcie dla niej w Stanach Zjednoczonych i Unii Europejskiej, nawet w krajach tradycyjnie antyatomowych, takich jak Niemcy czy Austria. Kryzys energetyczny i wzrost cen surowców uwidoczniły zagrożenia wynikające z uzależnienia od importu paliw kopalnych, skłaniając rządy do poszukiwania stabilnych źródeł energii. W wielu miejscach odpowiedzią jest właśnie energia jądrowa” – zauważyła autorka raportu „Diagnoza Społeczna. Coal-to-Nuclear dla Polski” Urszula Kuczyńska.
„Ścieżka Coal-to-Nuclear, czyli zastępowania elektrowni węglowych źródłami jądrowymi generacji III+/IV, może pomóc w wypełnieniu części luki wytwórczej prognozowanej przez PSE. Potencjał ścieżki C2N w Polsce wynosi około 17 GW. Planowane przez rząd inwestycje w energetykę jądrową (6-9 GW) tylko częściowo zredukują lukę wytwórczą po 2035 roku. Dlatego konieczne jest rozważenie pogłębienia udziału energetyki jądrowej w podstawie polskiego systemu elektroenergetycznego. Podejście Coal-to-Nuclear to potencjalnie bardzo korzystna strategia zwiększenia udziału energetyki jądrowej w polskim systemie. Zakłada wykorzystanie istniejącej infrastruktury energetycznej i ogranicza koszty społeczne poprzez maksymalne wykorzystanie potencjału regionów węglowych” – wskazała ekspertka Instytutu Sobieskiego i współautorka raportu Anna Przybyszewska.
Zwróciła też uwagę, że koncepcja C2N może pomóc zdobyć przychylność polskiej opinii publicznej dla technologii jądrowych – 93% Polaków chce rozwoju energetyki jądrowej w kraju. Konieczne jest jednak systematyczne i uważne monitorowanie nastrojów społeczności lokalnych z terenów bliskich potencjalnym inwestycjom.
„Wielu Polaków wciąż postrzega energetykę jądrową przez pryzmat katastrofy w Czarnobylu i ma do niej emocjonalny stosunek. Naturalna skłonność do przeceniania prawdopodobieństwa zagrożeń, dodatkowo wzmacnia ich niechęć. Prowadzenie dialogu w takich warunkach wymaga przygotowania. Zdecydowanie warto częściej eksponować pozytywne aspekty energetyki jądrowej, takie jak jej stabilność, niska emisyjność i możliwość obniżenia cen energii” – uważa Kuczyńska.
Chociaż wiele osób popiera rozwój energetyki jądrowej, nie chcą one elektrowni w swojej okolicy. To zjawisko, znane jako „Not In My Backyard” (NIMBY), dotyczy większości dużych projektów infrastrukturalnych, wskazała także Kuczyńska.
„Wątpliwości mieszkańców budzi przede wszystkim brak jakiegokolwiek zaangażowania okolicznej ludności w planowanie inwestycji oraz brak wiary w to, że decyzje w tego rodzaju sprawach zapadają na podstawie racjonalnych przesłanek. Niektórzy mówią wprost, że elektrownia powstanie tam, gdzie mieszkańcy będą najmniej skłonni protestować. Protest społeczny jest więc postrzegany jako najbardziej skuteczna forma poinformowania decydentów o swoim sprzeciwie. Tym samym decyzja o lokalizacji w Polsce inwestycji o strategicznym znaczeniu dla funkcjonowania systemu energetycznego i szerzej, całej gospodarki, jest zakładnikiem walki o dominację między stroną społeczną a stroną publiczną, która wynika z głębokiej nieufności. Należy zauważyć, że sytuacja ta sprzyja pojawianiu się dezinformacji i utracie kontroli nad procesem inwestycyjnym” – napisała również Przybyszewska.
W ich ocenie, rozwiązaniami są budowa wzajemnego zaufania poprzez angażowanie strony społecznej oraz władz lokalnych, które cieszą się większym zaufaniem niż strona rządowa oraz przedstawianie inwestycji w kategoriach konkretnych korzyści i benefitów, jakie uzyska społeczność lokalna.
„Transparentność i otwarty dialog z lokalnymi liderami mogą ograniczyć ryzyko protestów i dezinformacji. Eksperci podkreślają też, że skuteczna komunikacja na temat energetyki jądrowej wymaga odpolitycznienia debaty. Istnieje potrzeba stworzenia niezależnej platformy informacyjnej, takiej jak DEsire, która rzetelnie przekazywałaby informacje o energetyce jądrowej i kanalizowała wątpliwości mieszkańców. Dodatkowo należy skoordynować działania informacyjne na poziomie krajowym i wesprzeć rozwój lokalnego przemysłu oraz edukację kadr” – stwierdziła Kuczyńska.
„Podsumowując, rosnące poparcie dla energetyki jądrowej w Polsce i na świecie to pozytywny sygnał dla transformacji energetycznej. Jednak jej skuteczna realizacja wymaga aktywnego zaangażowania społeczności lokalnych, rzetelnej edukacji oraz skutecznej komunikacji. Konsultacje społeczne nie mogą być pustym rytuałem realizowanym w przypadkowy sposób. Po pierwsze dlatego, że mieszkańcom należy się pełna informacja o skutkach nowej inwestycji. Przede wszystkim jednak dlatego, że żyjemy w czasach, w których informacja i dezinformacja stały się bronią i nie da się już bagatelizować ich znaczenia. Z ich powodu nawet najbardziej obiecujące projekty mogą napotkać poważne przeszkody” – zakończyła Przybyszewska.
Źródło: ISBnews
