Rada Ministrów przyjęła Informację o działaniach podjętych przez Polskę w celu realizacji zalecenia Rady w ramach procedury nadmiernego deficytu, podało Ministerstwo Finansów. Wynika z niej, że prognozowane tempo wzrostu wydatków w latach 2024-2026 będzie wyższe od tempa zaleconego przez Radę UE, jednak odchylenie to (wynoszące 0,4% PKB) będzie się mieściło w przyznanej Polsce w lipcu elastyczności na wydatki obronne (tzw. krajowej klauzuli wyjścia).
„Od lipca 2024 roku Polska jest objęta procedurą nadmiernego deficytu w związku z wysokim deficytem w 2023 r. Zgodnie z zaleceniem Rady UE dla zlikwidowania nadmiernego deficytu niezbędne jest przestrzeganie tempa wzrostu wydatków netto przedstawionego w 'Średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-2028′, przyjętym przez Rząd w październiku ub.r. Po reformie ram zarządzania gospodarczego z 2024 r. kluczowa jest bowiem zgodność polityki fiskalnej z rekomendowanym przez Radę UE tempem wzrostu wydatków, Komisja nie ocenia już wysokości deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych. W styczniu br. Rada UE zobowiązała Polskę, podobnie jak inne państwa członkowskie Unii Europejskiej objęte procedurą nadmiernego deficytu, do przedstawiania co pół roku, począwszy od 30 kwietnia 2025 r. aż do likwidacji nadmiernego deficytu, informacji z postępów we wdrażaniu zalecenia Rady. Pierwsza informacja została przedstawiona w sprawozdaniu z wdrażania 'Średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego na lata 2025-2028′, przyjętym przez Radę Ministrów 29 kwietnia br.” – przypomniał resort w komunikacie.
Informacja prezentuje szczegółowo działania, które Rząd podjął od czasu poprzedniego sprawozdania, o łącznym skutku min. 18,7 mld zł, obejmujące zarówno te przewidziane w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026, jak i dodatkowe działania nieuwzględnione w projekcie, stanowiące pozytywny czynnik ryzyka dla prognozy przedstawionej w projekcie ustawy budżetowej na 2026 i w Strategii zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2026-2029, podano także.
Działania nieuwzględnione w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026 z uwagi na trwające prace nad docelowym kształtem rozwiązań, obejmują m.in.:
– efekty powołania Międzyresortowego Zespołu ds. przeciwdziałania szarej strefie (ograniczenie liczby osób pracujących nielegalnie w branży budowlanej),
– podwyższenie stawki VAT do 23% na bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych oraz napoje energetyzujące zawierające w swoim składzie min. 20% soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego (procedowany wpis do wykazu prac RM),
– przyznanie nowych uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy (projekt ustawy MRPiPS z września), wymieniono.
Dodatkowo w Informacji szczegółowo przedstawiono działania Krajowej Administracji Skarbowej ukierunkowane na poprawę ściągalności należności publicznoprawnych, uszczelnienie systemu podatkowego oraz zwiększenie efektywności egzekucji administracyjnych, obejmujące m.in.:
– centralne działania analityczne dotyczące uszczelnienia systemu podatkowego,
– przeciwdziałanie agresywnemu opodatkowaniu (m. in. poprzez powołanie Centrum Kompetencyjnego),
– poprawę prawidłowości ewidencjonowania obrotu na kasach rejestrujących,
– zmniejszanie zaległości podatkowych w obszarze akcyzy, podano także.
Zgodnie z szacunkami zawartymi w Informacji po uwzględnieniu ww. działań dochodowych skumulowane w latach 2024-2026 tempo wzrostu wydatków netto sektora instytucji rządowych i samorządowych będzie wyższe od tempa zaleconego przez Radę UE. Jednak odchylenie to (wynoszące 0,4% PKB) będzie się mieściło w przyznanej Polsce w lipcu elastyczności na wydatki obronne (tzw. krajowej klauzuli wyjścia).
Resort przypomniał, że w lipcu i październiku br. Rada UE przyjęła zalecenia o skoordynowanym uruchomieniu krajowych klauzul wyjścia w 16 państwach członkowskich, w tym w Polsce, co ma umożliwić przejście państwom członkowskim do wyższych wydatków na obronność na poziomie krajowym przy zapewnieniu stabilności zadłużenia.
„Dodatkowo w dokumencie omówiono uwarunkowania sytuacji budżetowej w Polsce w latach 2024-2025, wskazując, że znaczne zwiększenie deficytu sektora w stosunku do ścieżki przedstawionej przez Rząd w 'Średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-2028′ to z jednej strony efekt decyzji rządu o koniecznych inwestycjach w zwiększenie zdolności obronnych Polski, z drugiej konsekwencja trendów w gospodarce. Niższa od pierwotnych prognoz inflacja, głównie z powodu przeszacowania skali utrzymywania się presji cenowej w gospodarce po szoku cen energii i żywności z lat 2021-2023, przekłada się na niższy od prognozowanego wzrost dochodów budżetowych. Dodatkowo, szybka dezinflacja w połączeniu z utrzymującymi się wysokimi stopami procentowymi zwiększają skłonność społeczeństwa do oszczędzania, a tym samym ograniczają konsumpcję i przekładają się na jeszcze niższe dochody podatkowe” – czytamy dalej.
W ustawie budżetowej na rok 2024 prognozowano, że inflacja konsumencka w 2024 r. wyniesie średnio 6,6% oraz nominalny wzrost spożycia prywatnego na poziomie 10,2% r/r. Ostatecznie średnioroczna inflacja w 2024 r. wyniosła 3,6%. W efekcie nominalny wzrost spożycia prywatnego w 2024 r. wyniósł jedynie 6,5%, a tempo wzrostu PKB w ujęciu nominalnym wyniosło 6,6%.
W przypadku 2025 r. ustawa budżetowa na ten rok zakładała średnioroczną inflację wynoszącą 5%, a prognozowany nominalny wzrost spożycia prywatnego na poziomie 9,6%. Aktualna prognoza na bieżący rok zawarta w projekcie ustawy budżetowej na 2026 r. przewiduje natomiast średnioroczną inflację na poziomie 3,7% oraz nominalny wzrost spożycia prywatnego wynoszący 7,2%, podał także resort.
Obniżenie prognozy dochodów na 2025 r. wynika więc z niższej projekcji wskaźników makroekonomicznych oraz z niższego wykonania dochodów w 2024 r. w stosunku do wartości przyjętych do opracowania prognozy do ustawy budżetowej na 2025 r. W projekcie ustawy budżetowej na 2026 r. przełożyło się to na niższą prognozę wykonania dochodów podatkowych budżetu państwa w 2025 r. o ok. 34,5 mld zł, tj. o 6% w porównaniu z ustawą budżetową na 2025 r., wskazano.
„W kolejnych latach ograniczanie deficytu i długu sektora wymuszać będzie zestaw krajowych i unijnych reguł budżetowych, w szczególności stabilizująca reguła wydatkowa, która poprzez automatyczny mechanizm korygujący zapewnia spójność z rekomendowanym przez Radę UE maksymalnym tempem wzrostu wydatków” – zakończono w komunikacie.
Źródło: ISBnews
