Od 1 kwietnia 2026 roku Krajowy System e-Faktur (KSeF) stanie się obowiązkowym standardem dla niemal każdego przedsiębiorcy. To będzie miało kluczowe skutki procesowe w sporach o windykację należności. KSeF to narzędzie, które sprawnie wykorzystane, może stać się skutecznym sprzymierzeńcem w walce o płynność finansową poprzez uszczelnienie systemu windykacji.
Koniec sporów o doręczenie faktury
Najczęstszą linią obrony dłużników w sprawach o zapłatę jest kwestionowanie otrzymania faktury lub podważanie daty jej doręczenia. W systemie KSeF ten argument przestaje istnieć. Fakturę uznaje się za doręczoną w momencie nadania jej przez system unikalnego numeru identyfikacyjnego. Z perspektywy procesowej oznacza to domniemanie doręczenia, którego nie będzie można obalić dowodem z przesłuchania świadka czy „awarią firmowego serwera pocztowego”. Dla wierzyciela to ogromne ułatwienie – moment wymagalności roszczenia oraz data, od której naliczane są odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych, stają się obiektywne i łatwe do udowodnienia przed sądem.
Faktura ustrukturyzowana jako dokument urzędowy?
Choć faktura wystawiona przez system KSeF nadal pozostaje dokumentem prywatnym, to dzięki certyfikacji przez system państwowy zyskuje walor autentyczności, który trudno podważyć. W postępowaniu upominawczym lub nakazowym, gdzie szybkość uzyskania tytułu wykonawczego jest kluczowa, KSeF eliminuje błędy formalne (np. literówki w NIP, błędne stawki VAT), które często hamowały procedury sądowe. Jednolity standard danych pozwala również na automatyzację generowania wezwań do zapłaty. Systemy finansowo-księgowe zintegrowane z KSeF mogą w czasie rzeczywistym monitorować spływ należności i bez udziału księgowych inicjować procedurę windykacyjną już w pierwszym dniu po terminie płatności.
Pułapki, na które musi przygotować się biznes
Wprowadzenie KSeF to jednak nie tylko ułatwienia. Nowa rzeczywistość prawna niesie ze sobą ryzyka, które wymagają rewizji dotychczasowych umów. Faktura wprowadzona do KSeF staje się częścią obrotu prawnego. Jeśli kontrahent wystawi fakturę za usługę, która nie została wykonana lub jest wadliwa, odbiorca musi natychmiast reagować. KSeF nie przewiduje możliwości odrzucenia faktur. Aby uniknąć zarzutu uznania długu poprzez brak odrzucenia faktury, po stronie odbiorców faktur konieczne będzie podjęcie czynności poza systemem, np. skierowanie do wystawcy faktury maila z żądaniem korekty. Ponadto wprowadzenie KSeF wiąże się z koniecznością aktualizacji umów. Większość obowiązujących dziś umów zawiera standardowe klauzule płatności, takie jak: „Termin zapłaty wynosi X dni od daty doręczenia faktury papierowej/elektronicznej na adres siedziby/e-mail”. Te zapisy po 1 kwietnia 2026 r. staną się martwe, a w skrajnych przypadkach – sporne. Należy zastąpić je klauzulami dostosowanymi do standardu KSeF.
Źródło: Graś i Wspólnicy / Kamil Młodawski
