Od 1 kwietnia 2026 r. polski biznes praktycznie w całości pożegnał się z papierową fakturą na rzecz Krajowego Systemu e-Faktur. W dobie powszechnej cyfryzacji dokumentów księgowych pojawia się pytanie: czy w nowoczesnym obrocie gospodarczym jest jeszcze miejsce na tradycyjny, papierowy weksel?
Cyfrowa faktura i twarde zabezpieczenie
KSeF znacząco ułatwia wykazanie istnienia długu. Faktura, której został nadany numer identyfikacyjny KSeF automatycznie staje się doręczona kontrahentowi. Dłużnik nie może podważyć kwestii doręczenia faktury, gdyż moment wymagalności roszczenia oraz data są obiektywne i łatwe do udowodnienia. Sama faktura jest jednak jedynie dokumentem księgowym i nie daje gwarancji zapłaty.
Weksel natomiast jest papierem wartościowym, który tworzy samodzielne zobowiązanie do zapłaty. Połączenie elektronicznej faktury i zabezpieczenia wekslowego tworzy dla wierzyciela sytuację, w której KSeF dostarcza niepodważalnych danych o kwocie i terminie wymagalności, a weksel otwiera ekspresową drogę do podjęcia działań windykacyjnych.
Przewaga weksla
Największą przewagą weksla nad samą fakturą jest tryb procesowy. Dochodząc należności z samej faktury ustrukturyzowanej, wierzyciel zazwyczaj korzysta z postępowania upominawczego. Jeśli dłużnik wniesie sprzeciw, sprawa trafia na długotrwałą rozprawę.
W przypadku weksla, wierzyciel może wystąpić o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Taki nakaz:
- Jest wydawany na posiedzeniu niejawnym (bez udziału dłużnika).
- Z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, co pozwala komornikowi na zajęcie środków na koncie dłużnika jeszcze przed uprawomocnieniem się orzeczenia.
- Zmusza dłużnika do wniesienia wysokiej opłaty sądowej, jeśli ten chce złożyć zarzuty, co skutecznie zniechęca do bezzasadnego przedłużania sporu.
Poręczenie wekslowe – dodatkowe zabezpieczenie
W dobie rosnącej liczby pustych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, weksel daje unikalne narzędzie dyscyplinujące w postaci poręczenia wekslowego. Dzięki umieszczeniu na wekslu podpisu poręczycieli, np. członka zarządu lub wspólnika spółki, jako osoby fizycznej, wierzyciel zyskuje dodatkowego dłużnika. W przypadku niewypłacalności spółki znacząco upraszcza to procedury pociągnięcia do odpowiedzialności osoby będące właścicielami lub zarządzające niewypłacalnym podmiotem. W takim przypadku wierzyciel praktycznie od razu może egzekwować dług z prywatnego majątku poręczyciela. Takie zabezpieczenie czasem bywa jedyną szansą na realne odzyskanie pieniędzy.
Jak zaktualizować deklarację wekslową pod KSeF?
Aby weksel in blanco był bezpieczny i skuteczny, towarzyszący mu dokument – deklaracja wekslowa musi współgrać z nowymi przepisami. Skuteczna deklaracja wekslowa to taka, która precyzyjne reguluje relację miedzy dokumentem weksla a długiem, który on zabezpiecza.
Źródło: Graś i Wspólnicy / Kamil Młodawski
